Welcome Guest ( Log In | Register )

Profile
Personal Photo
Options
Options
Personal Statement
Tulip doesn't have a personal statement currently.
Personal Info
Tulip
Hoa cô đơn
Age Unknown
Gender Not Set
Location Unknown
Birthday Unknown
Interests
No Information
Other Information
Country: Brazil
Statistics
Joined: 28-October 08
Profile Views: 6,472*
Last Seen: Private
Local Time: Apr 26 2018, 03:23 AM
5,251 posts (2 per day)
Contact Information
AIM No Information
Yahoo No Information
ICQ No Information
MSN No Information
Contact Private
* Profile views updated each hour

Tulip

Năng Động

***


Topics
Posts
ibProBattle
Recent wiki edits
Arcade
Blog
Shared Photos
Comments
Friends
My Content
12 Apr 2018

Thế giới bí mật của trẻ sơ sinh


Có quá nhiều yếu tố riêng lẻ liên quan để các nhà khoa học của Babylab đưa ra lời khuyên cụ thể cho bố mẹ con trẻ.

Phòng thí nghiệm này phát hiện những hoạt động bí ẩn của bộ não trẻ sơ sinh ... và có thể có được giải pháp để hỗ trợ sớm hơn cho trẻ em có những khác biệt về thần kinh như chứng tự kỷ.

Tôi đang ngồi trong một phòng thí nghiệm ở London, ẵm đứa con trai luôn ngọ ngậy của tôi, trong khi hai nhà khoa học nhẹ nhàng cố gắng gỡ cái mũ kiểu thời tương lai ra khỏi đầu nó. Cái mũ, trông như mũ bơi phía trên nhì nhằng dây cáp, là một phần của một trong những công cụ tiên tiến nhất trong nghiên cứu trẻ sơ sinh. Nó có thể tiết lộ những bí ẩn chưa từng ai biết về tâm trí của trẻ sơ sinh và làm thay đổi hiểu biết của chúng ta về sự phát triển sơ khởi.

Nhưng ngay lúc này, con trai 11 tháng của tôi không muốn được nghiên cứu.

"Xin lỗi cháu nhé," Maheen Siddiqui, một nghiên cứu sinh phòng thí nghiệm Babylab ở đây, thuộc trường Cao Đẳng Birkbeck, một trong những trung tâm hàng đầu thế giới về nghiên cứu trẻ sơ sinh, nói.


Bà Siddiqui đang sử dụng một kỹ thuật tiên phong gọi là quang phổ học chức năng cận hồng ngoại, hay fNIRS, để nghiên cứu những gì xảy ra bên trong tế bào não của trẻ sơ sinh khi chúng nhìn vào các khuôn mặt, các khuôn mẫu hoặc các vật thể. Đặc biệt, bà đang xem xét một enzyme trong các ty thể, tức các nhà máy năng lượng nhỏ li ti trong tế bào của ta và sinh ra năng lượng mà ta cần để sống. Các thiết bị bà sử dụng chiếu tia cận hồng ngoại vào trong não: là tia sáng có bước sóng đặc biệt có thể đi qua xương, thịt, nhưng bị máu hấp thụ. Bộ dụng cụ này được thiết kế đặc biệt để tạo sự thoải mái cho trẻ sơ sinh.


Đã từ rất lâu các nhà khoa học vẫn tìm cách khám phá thế giới bí mật của trẻ sơ sinh.

Thật không may là con tôi thích chơi cái mũ hơn là đội nó. Siddiqui cẩn thận gỡ mũ ra. Laurel Fish, một trợ lý nghiên cứu, thổi bong bóng xà phòng ở cuối phòng thí nghiệm. Con tôi vui lên. Tôi bắt đầu hiểu một số thách thức thực tế trong việc điều tra con người khi mới vài tuần hoặc vài tháng tuổi.

Trẻ sơ sinh cảm nhận về thế giới như thế nào? Giống như nhiều người mới làm cha mẹ, chồng tôi và tôi luôn tự hỏi câu này từ khi con chúng tôi ra đời.

Nó như một người nhỏ bé ngoài hành tinh, sống về đêm, huyền bí và hấp dẫn. Rõ ràng là nó không biết quần áo là gì, nên nó có nghĩ rằng chúng tôi luôn đổi màu hay không? Và vì nó không biết gì về độ xa gần, liệu nó có nghĩ rằng chúng tôi thay đổi kích thước khi chúng tôi đi lại trong phòng không?

Có một lịch sử lâu dài của các nhà khoa học khám phá thế giới bí ẩn của trẻ sơ sinh. Ví dụ như Darwin xuất bản nhật ký quan sát chi tiết về đứa con trai của mình (".. khi nó được 66 ngày, một lần tôi hắt hơi, và nó giật nảy mình"); con ông đã trở thành một cách để ông phát triển lý thuyết tiến hóa của mình. Nhưng lịch sử này cũng có một số hiểu lầm lạ thường, có lẽ là vì trẻ sơ sinh không thể cho ta biết nó suy nghĩ gì và cảm nhận thế nào. Trong thế kỷ 19 và 20 này, nhiều nhà khoa học thậm chí còn tin rằng trẻ sơ sinh không thể cảm nhận đau.


Cái mũ trông như ở thời tương lai này cho phép các nhà khoa học nhìn vào bộ não của trẻ sơ sinh để xem cách nó xử lý cuộc gặp với người khác

Mặt khác, nghiên cứu hiện đại đã vẽ nên một hình ảnh của trẻ sơ sinh là lanh lợi, nhạy cảm và thông minh. Trong vài năm đầu tiên, hơn một triệu kết nối thần kinh mới được tạo ra mỗi giây. Phần lớn công việc bận rộn này của não bị ẩn dấu. Tuy nhiên, trong hai thập kỷ qua, những tiến bộ kỹ thuật đã giúp các nhà khoa học khám phá ra nhiều điều về não.

"Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa triết học và khoa học bởi vì bạn thực sự đang hỏi về những thứ như nguồn gốc của tri thức, và sự suy nghĩ hình thành thế nào và sự học tập phát triển thế nào," Natasha Kirkham, một chuyên gia về phát triển trẻ em và nhà nghiên cứu tại Babylab, nói. "Tôi muốn nói rằng đây thực sự là những câu hỏi rất lớn.


Việc biết dự báo và có sự nhất quán, đặc biệt là về cách mọi người xung quanh họ cư xử, là chìa khóa cho sự phát triển lành mạnh của trẻ sơ sinh.

Đầu những năm 2000, hầu hết các nghiên cứu ở trẻ sơ sinh liên quan đến việc theo dõi các cử động mắt của chúng và phân tích kỹ càng các kết quả từng hình ảnh một, Kirkham nói. "Nhưng bây giờ, thật không thể tin nổi những gì chúng ta có thể làm được. Công nghệ khoa học thần kinh đã có những bước nhảy lớn vượt bậc," bà nói với tôi. "Có rất nhiều thứ ta có thể làm với một đứa trẻ và ta học được rất nhiều những gì chúng đang nghĩ mà không cần chúng phải nói với ta."

Tất nhiên là ngoại trừ khi chúng không thích hợp tác.

Sau khi từ chối cái mũ, con tôi lúc này đang theo dõi một người phụ nữ hát các bài hát nhà trẻ trên màn hình trước mặt nó, và rõ ràng thích cái phần này của thử nghiệm. Với tất cả vẻ bình tĩnh bên ngoài, não của nó bây giờ hẳn là rất bận rộn, đặc biệt là khu vực nằm ngay sau tai nó. Mảng này, được gọi là rãnh thái dương trên (STS), là một phần của 'bộ não xã hội'. Chính ở đây chúng ta xử lý các cuộc gặp gỡ với người khác.

Ở người lớn, bộ não xã hội được nghiên cứu kỹ lưỡng. Nhưng ở trẻ sơ sinh, nó đã từng hoàn toàn không thể tiếp cận. Chỉ là vì trẻ sơ sinh, khi thức, nó không chịu ngồi yên đủ lâu để các dụng cụ thông thường, như máy quét MRI, hoạt động.

Vì vậy mới phải cần đến quang phổ cận hồng ngoại. Bà Siddiqui sử dụng một loại mới có thể đo hoạt động ở cấp độ tế bào, bên trong ty thể. Có một số bằng chứng cho thấy sự khác biệt về chức năng ty lạp thể có thể liên quan đến chứng tự kỷ. Cho đến nay, nghiên cứu này bao gồm cả các nghiên cứu về mô của não người chết. Bà đang hy vọng cuối cùng sẽ kiểm tra được giả thuyết ở trẻ sơ sinh lúc sống.

Thời đại thông tin

Dự án của Siddiqui là một miếng ghép trong mảng bí ẩn rộng lớn của các miếng ghép của tri thức được lắp ráp dần dần tại phòng thí nghiệm Babylab. Các nhà nghiên cứu đang thu thập thông tin từ máy chụp cộng hưởng từ MRI của trẻ sơ sinh khi ngủ, máy theo dõi hoạt động mắt và máy đo điện não đồ (EEG), và thậm chí cả các máy theo dõi nhịp tim.

Một trong những mục tiêu của Babylab là hiểu được tại sao một số trẻ lại phát triển khác đi

Một mục tiêu chung là hiểu được sự phát triển điển hình là như thế nào, và sau đó điều tra tại sao và như thế nào mà một số trẻ sơ sinh lại phát triển khác đi. Điều này liên quan đến nghiên cứu tâm trí cũng như môi trường của chúng. Thí dụ như Kirkham quan tâm đến việc làm thế nào mà các em bé có thể nói ra những thông tin quan trọng từ những thông tin không quan trọng, đặc biệt là trong bối cảnh hỗn độn.

Trẻ thơ học bằng cách quan sát thế giới, cố gắng phát hiện các mẫu hình và dự đoán điều gì sẽ tiếp đến. Nhưng điều này có thể khó khăn nếu môi trường của chúng là hỗn loạn, hoặc nếu những người xung quanh chúng cư xử khôn lường.

"Một trong những điều tồi tệ nhất xảy ra trong cuộc đời của một đứa trẻ mà có thể gây ra hư hại vô tận là không thể dự đoán được phản ứng của người khác," Kirkham nói. "Kiểu chu kỳ thờ ơ rồi hành hạ, bạn không biết điều gì sẽ xảy ra khi về nhà, hoặc họ sẽ làm gì, điều này sẽ gây ra sự hư hại nhiều nhất, vì không thể đoán trước được là điều đáng sợ."

Có quá nhiều yếu tố riêng lẻ liên quan để các nhà khoa học của Babylab đưa ra lời khuyên cụ thể cho bố mẹ con trẻ. Nhưng nghiên cứu của họ cho phép cha mẹ đưa ra những quyết định sáng suốt hơn, và không chỉ vì nhấn mạnh vào tầm quan trọng của việc yêu thương và luôn luôn săn sóc trẻ.


Ví dụ, nghiên cứu của họ về hiệu quả của màn hình cảm ứng đối với trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi cho thấy việc sử dụng này sẽ đi kèm với việc ngủ ít, nhưng sớm phát triển của kỹ năng vận động.

Một công cụ đã được chứng minh là đặc biệt trọn vẹn cho các loại phát hiện này là quang phổ học cận hồng ngoại. Việc chiếu ánh sáng cận hồng ngoại qua hộp sọ cho phép các nhà nghiên cứu đo được mức oxy trong máu ở não. Điều này lại cho thấy một hình ảnh hoạt động của não, vì máu giàu oxy chảy vào các khu vực đang hoạt động mạnh.

Khi Sarah Lloyd-Fox, thành viên của Babylab, bắt đầu làm việc với công nghệ này hơn một thập kỷ trước, thì nó đã được sử dụng để nghiên cứu bộ não người trưởng thành. Để sử dụng nó cho trẻ sơ sinh, bà cần phải phát triển nó thêm. Bây giờ bà đã làm ra cái mũ tiêu chuẩn, tức một dải băng màu đen rộng với dây cáp nối vào, dùng cho các phòng thí nghiệm nơi khác cũng như cho chính nghiên cứu của bà.

"Tôi nghĩ tôi là một trong những người tiên phong," bà nói khi chúng tôi ngồi trong phòng đợi của phòng thí nghiệm, một không gian vui vẻ, đầy rẫy đồ chơi giống như ở nhà trẻ. Con tôi dường như đã quên hoàn toàn chiếc mũ ngộ nghĩnh này. Nó cố trèo lên lòng của Lloyd-Fox. Bà chỉ vào khu vực phía sau tai nó mà có thể lúc này đang tràn ngập máu giàu oxy, não xã hội của nó đang hoạt động mạnh.


Trong vài năm đầu tiên, hơn một triệu kết nối thần kinh mới được hình thành mỗi giây.

Nghiên cứu của Lloyd-Fox đã mang lại một loạt đột phá. Một trong những nghiên cứu của bà cho thấy trẻ sơ sinh chỉ một ngày tuổi đã kích hoạt bộ não xã hội của nó để đáp ứng lại cảnh một đoạn video một người phụ nữ đang chơi ú òa. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng não của trẻ sơ sinh từ bốn đến sáu tháng tuổi có nguy cơ mắc bệnh tự kỷ đã đáp ứng kém mạnh mẽ hơn với các tín hiệu xã hội so với nhóm có nguy cơ thấp. Trước đây, không ai có thể chứng minh được điều này ở tuổi non nớt như vậy.

Tổng quát hơn, công nghệ này làm tăng triển vọng phát hiện sớm của một loạt các khác biệt thần kinh, giúp cho trẻ có được sự hỗ trợ đúng đắn một thời gian dài trước khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng bên ngoài nào.

"Về mặt hành vi, bạn sẽ không thể nhìn thấy đứa trẻ này có bị chứng tự kỷ hay không, hoặc bị ảnh hưởng do thiếu dinh dưỡng, hoặc bị chấn thương não khi trẻ còn là sơ sinh, mà chỉ có thể thấy khi chúng đã 2 hoặc 3 tuổi." Lloyd -Fox nói. "Nhưng bạn có thể thấy được trẻ đó có đáp ứng não hay không trước khi nó có thể đáp ứng theo hành vi."

Do thiết bị quang phổ NIRS này rẻ hơn và cơ động hơn máy quét MRI, nó cũng có thể cách mạng hóa việc nghiên cứu về trẻ sơ sinh ở các nước nghèo.

Năm 2012, một phòng khám ở Gambia đã liên lạc với Babylab để hỏi xem họ có thể sử dụng NIRS để nghiên cứu trẻ em ở địa phương không. Lloyd-Fox đã vận chuyển thiết bị này trên những con đường gập ghềnh để đến một trạm thực địa và đã có thể thực hiện lại những phát hiện của mình.

Dự án này không chỉ là đầu tiên đối với Gambia, mà còn đối với tất cả các nước Châu Phi: trước đây, không có bất kỳ hình ảnh não nào như vậy của trẻ sơ sinh trong khu vực. Sự hợp tác này đã trở thành một nghiên cứu rộng hơn về sự phát triển sớm ở Gambia và Anh.

Một lĩnh vực trọng tâm là tác động của suy dinh dưỡng, vì 25% trẻ em Gambia bị suy dinh dưỡng nặng.

Babylab đã sử dụng quang phổ hồng ngoại để nghiên cứu ảnh hưởng của suy dinh dưỡng đối với trẻ sơ sinh ở Gambia.

"Một trong những câu hỏi lớn là, suy dinh dưỡng ảnh hưởng thế nào đến não? " Lloyd-Fox nói. "Ngay cả trong nghiên cứu với người lớn thì họ vẫn chưa thực sự làm điều này, vì vậy chúng tôi thực sự tù mù trong lĩnh vực này. Chúng tôi thực sự không biết chính xác vùng nào của não bị ảnh hưởng ở bất cứ người nào, không chỉ ở trẻ sơ sinh."

Tại Anh, Babylab cũng trải qua một sự mở rộng lớn. Vài năm tới sẽ mở ra một phòng thí nghiệm hoàn chỉnh cho trẻ nhỏ tuổi với một hang động thực tế ảo, mà nó hứa hẹn một viễn cảnh hoàn toàn mới cho giai đoạn phát triển quan trọng này.

Vào cuối chuyến thăm của tôi đến phòng thí nghiệm, con trai tôi ngủ thiếp đi. Hôm nay là một ngày thú vị khác với nó, đầy những ấn tượng mới. Tôi suy nghĩ về những gì mà kinh nghiệm đã dạy tôi ở tư cách bậc cha mẹ. Thật đáng mừng khi nghe rằng trẻ sơ sinh thực sự quan sát chúng ta và đáp ứng lại với chúng ta rất lâu trước khi chúng có thể nói ra. Cũng vui mừng khi biết rằng phần lớn những gì cha mẹ làm theo bản năng, như nựng con, âu yếm, tạo các tiếng động vui tai, là có cơ sở khoa học vững vàng và là môi trường tốt nhất cho não phát triển.

Và còn liệu trẻ sơ sinh có nghĩ rằng chúng ta luôn thay đổi màu và kích thước hay không? Kirkham, chuyên gia phát triển trẻ em, nói rằng đó là một câu hỏi thông minh. Câu trả lời của bà là: Có, có thể mới đầu con tôi nghĩ là chúng tôi đổi màu. Nhưng nhiều khả năng là nó bỏ qua quần áo và tập trung vào cái thực sự quan trọng với nó: bộ mặt chúng tôi.



Sophie Hardach
25 Mar 2018

Bột Nêm


Ngại bột ngọt chứa nhiều hoá chất gây cứng cổ, nhức đầu… nhiều người đã chuyển sang dùng các loại bột nêm từ thịt, cá, một số loại nấm… để tốt hơn cho sức khoẻ. Cách lựa chọn này liệu có thật sự an toàn cho người tiêu dùng? Trong bữa ăn hàng ngày, cần hạn chế việc sử dụng bột nêm.

Trên thị trường hiện xuất hiện nhan nhản hàng chục loại gia vị bột nêm với đủ nhãn hiệu khác nhau và những lời quảng cáo thoạt nghe dễ có cảm giác ngon, tiện lợi và an toàn tuyệt đối.


Mà quả thật, các loại bột nêm này có thể thay thế cho tất cả các loại thịt, cá, tôm, cua… cần thiết cho một món xúp, hay một món xào. Chỉ cần một thìa bột nêm, bạn sẽ có ngay một nồi canh rau ngon ngọt như đã được hầm từ xương.

Rất ít người biết rằng, chính sự thay cá, thịt bằng bột nêm đó tạo ra nguy cơ sức khoẻ của họ ngày càng hao mòn, xuống dốc. Bột nêm không thể thay thế thịt, cá…

Cần nói ngay rằng, bột nêm chính là chất phụ gia siêu bột ngọt. Tính ngọt của loại gia vị này gấp 200 lần các loại bột ngọt khác.

Đặc biệt, trong bột nêm chứa chủ yếu một loại chất tên gọi I & G, kết hợp từ hai chất Disodium 5’ – Guanylate và Disodium 5’ – Inosinate.


Theo nghiên cứu của các chuyên gia thuộc cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ, hai chất trên nếu kết hợp với nhau sẽ tạo ra một số độc chất, mà nếu tích trữ chúng trong cơ thể người quá nhiều, có thể gây quái thai và rối loạn chuyển hoá. Hơn nữa, khi đã cho các loại bột nêm này vào nồi lẩu hoặc món xào, chúng sẽ tạo cho người ăn cảm giác như nếm được món xúp ngon lành từ thịt hầm.

Nguy hiểm hơn, chất I & G còn khiến người ăn luôn cảm thấy ngon miệng, ăn rồi lại muốn ăn nữa. Chính sự ngon miệng này đã đánh lừa cảm giác mọi người và giúp các loại gia vị bột nêm ngày càng được nhiều người tin dùng. Ngoại trừ những nhà sản xuất và các nhà nghiên cứu, ít người tiêu dùng, biết rằng bột nêm chỉ là một chất phụ gia. Chúng hoàn toàn không thể thay thế các nguyên liệu thực phẩm thịt, cá.


Vì vậy, nếu bạn lạm dụng quá nhiều bột nêm trong nấu ăn, thì có nghĩa bạn đang đưa nhiều hoá chất vào cơ thể mình và những người thân trong gia đình. Mà đã là hoá chất thì ít nhất chúng cũng gây nhiều tác hại về tim mạch, gan, thận, hoặc gây dị ứng, tê môi, tê lưỡi, mệt mỏi cho người sử dụng. Không nên lạm dụng bột nêm.

Xử trí khi ngộ độc bột nêm:

Một số trường hợp dùng quá nhiều chất phụ gia như bột nêm có thể đưa đến các biểu hiện bị ngộ độc hoá chất như cứng cổ, nhức đầu, xây xẩm mặt mày hay dị ứng, ngứa ngáy cơ thể…

Nếu gặp tình huống đó, hãy cho nạn nhân uống thật nhiều nước, hoặc các loại nước chanh, nước chè đường sẽ giúp tuần hoàn máu, giải độc cơ thể. Một số quốc gia phương Tây, các nước phát triển… hiện không cho phép sử dụng các chất phụ gia như bột nêm trong nấu ăn. Ngay ở Việt Nam, loại chất I & G chứa trong bột nêm cũng không có mặt trong danh sách các chất phụ gia được phép sử dụng của bộ Y tế.


Tuy nhiên, vì lợi nhuận cao ngất ngưởng, một số nhà sản xuất vẫn ngang nhiên sử dụng chất này trong sản phẩm, phủ lấp chúng bằng những lời quảng cáo thái quá. Người tiêu dùng thì lại cứ vô tư tin vào những hình ảnh đẹp, những lời ngọt ngào trên quảng cáo mà mua đem về sử dụng.

Hiện vẫn chưa có nghiên cứu nào xác định liều lượng bột nêm dùng trong ngày bao nhiêu là hợp lý. Việc chọn hay không chọn bột nêm cho bữa ăn hàng ngày chỉ có thể phụ thuộc vào một người tiêu dùng thông minh, tỉnh táo.

Trong bữa ăn hàng ngày, bạn cần hạn chế việc sử dụng bột nêm. Thay vì phải dùng chất phụ gia, các bà nội trợ hãy làm siêng chạy ra chợ mua cá, thịt tươi để đủ chất cho gia đình. Một nồi canh có đầy đủ thịt, rau… thì bạn không cần phải thêm bất cứ gia vị bột ngọt, bột nêm nào khác...



BS TRẦN VĂN KÝ

15 Mar 2018

Đừng bao giờ so sánh con em mình với người khác


Những tác hại trong việc mang con em chúng ta ra so sánh với con em của người khác, hay với những bạn cùng trang lứa. Điều nay tạo nên những tổn thương tinh thần, những mặc cảm trong suy nghĩ của các em. Vết thương này đôi khi hằng sâu vào ký ức con em chúng ta đến suốt đời.
Chúng ta nghĩ gì khi chính người lớn chúng ta, bị chê bai hay bị mang ra so sánh với những người khác ?

Khuyến khích, động viên và làm vui con cái đúng cách và đúng lúc là chìa khoá vàng mở vào cánh cửa đồng cảm, đồng điệu giữa phụ huynh và con em. Tạo nên môi trường giao tiếp tích cực giữa cha mẹ và con cái.

Ngọc Lan và Đông Xuyến



30 Jan 2018

Bạc đãi người cao tuổi


Vào năm 1963, khi đạo luật Older Americans Act với điều VII Bảo Vệ Người Già được ban hành tại Mỹ thì nơi đây mới có 13 triệu lão ông lão bà mừng sinh nhật lần thứ 65. Ngày nay con số này đã tăng lên tới 35 triệu.
Vấn đề chăm sóc bảo vệ người cao tuổi tại Mỹ đã liên tục được chính quyền cũng như các tổ chức tư nhân lưu tâm. Hàng năm, nhiều tiểu bang Hoa Kỳ vẫn chọn tháng 5 là thời gian để nhắc nhở mọi người về nghĩa cử này đối với người già.

Tháng 6 năm 2005, đạo luật Elder Justice Act được đưa ra quốc hội Hoa Kỳ để thảo luận. Một Hội Nghị về Người Già cũng được văn phòng Tổng Thống Hoa Kỳ tổ chức vào tháng 12, 2005 tại thủ đô Hoa Thịnh Ðốn.
Và vào ngày 17 tháng 11 năm 2002, Tổ Chức Y Tế Thế Giới họp tại Toronto đã công bố bản “Toronto Declaration on the Global Prevention of Elder Abuse” để đối phó với tệ nạn lạm dụng người già tại các quốc gia hội viên.
Coi vậy thì vấn đề đối xử không tốt với người cao tuổi là chuyện có thực và cần được chấn chỉnh, giải quyết.

Bạc đãi người cao tuổi là một vấn đề thường thấy trong mọi xã hội, nhưng nhiều khi người ta hay tránh né, không muốn nói tới hoặc tìm hiểu thêm. Nhiều người lại không tin, cho rằng xã hội văn minh pháp quyền như hiện nay thì làm gì mà chuyện đối xử tồi tệ đó lại có thể xẩy ra, nhất là với những người tuổi cao, sức khỏe như ngọn đèn dầu sắp cạn, gần đất xa trời.
Nhưng trên thực tế thì cái sự việc đau lòng đó vẫn hiện diện đó đây. Vì tham lam tàn ác vẫn là một trong những bản tính xấu của loài người.
Cho nên người già không những chỉ bị lạm dụng mà còn bị bỏ rơi, không được chăm sóc và nhiều khi còn bị khai thác. Riêng tại nước Mỹ “We Are the Poeple” này, hàng năm có cả từ nửa triệu tới một triệu người già bị bạc đãi. Và cứ một trường hợp được thông báo cho chính quyền thì có 5 trường hợp không được biết đến.
Trong tương lai, con số này sẽ cao hơn vì tổng số những người cao tuổi nơi đây cũng như trên khắp thế giới mỗi ngày mỗi gia tăng. Có điều may là các giới chức liên hệ đã đặc biệt lưu tâm tới vấn đề và đưa ra những biện pháp đối phó, ngăn ngừa.

Ðịnh nghĩa

Theo định nghĩa, bạc đãi người già là một sư cố tình đối xử tàn tệ và gây thương tích về cả mặt tinh thần lẫn thể chất cho nhóm người này.
Sự lạm dụng có thể xẩy ra một lần hoặc tái diễn.
Đôi khi, hành động không tốt xẩy ra vì vô tình, vì không hiểu biết thấu đáo cách chăm sóc người cao tuổi vốn đã có sức khỏe kém và phải kéo dài cuộc sống phụ thuộc vào người khác.

Nạn nhân của sự lạm dụng thường thường là ở lứa tuổi trên 60, đặc biệt là tuổi 80, nữ nhiều hơn nam, da trắng nhiều hơn dân da mầu. Người già gốc Á Châu được coi là ít bị ngược đãi, có lẽ nhờ con cháu còn giữ được truyền thống nhớ ơn và phụng dưỡng các đấng sinh thành.
Đa số nạn nhân đều suy yếu về sức khỏe tổng quát với một vài rối loạn về tâm thần, khó khăn tài chánh, nhiều khi phải nhờ vả thân nhân. Họ thường sống xa với xã hội, đôi khi sợ bị bỏ rơi nên cắn răng chịu đưng, không dám lên tiếng than phiền. Họ thường mãn phần sớm hơn người không bị bạc đãi.

Người lạm dụng phần lớn lại chính là thân nhân, và sự bạc đãi thường hay xảy ra ở ngay trong môi trường gia đình.
Theo kết quả một nghiên cứu được công bố năm 1998 ở Hoa Kỳ, thì tỷ lệ con cái lạm dụng cha mẹ lên đến 43%; vợ chồng già đối xử không tốt với nhau là 30%. Một điểm đặc biệt, theo nghiên cứu này, thì sự bạc đãi ở ngoài gia đình như tại nhà người già, viện điều dưỡng người cao tuổi, chương trình sinh hoạt ban ngày, trong các trung tâm sinh hoạt cộng đồng lại rất thấp và số nam giới đối xử xấu với người nữ nhiều hơn.

Những yếu tố đưa đến bạc đãi


Với người cao tuổi nhận sự chăm sóc của thân nhân, con cái thì ta thấy có nhiều lý do đưa đến sự bạc đãi:
- Người chăm sóc quá kiệt sức, bị căng thẳng vì hàng ngày phải liên tục lo lắng cho người già mà không được nghỉ ngơi, không có sự tiếp tay của người khác
-Có khó khăn về kinh tế; sợ mất việc vì phải bỏ nhiều thì giờ nghỉ ở nhà để chăm sóc người thân nên chuyển sự bực bội sang họ
-Chung sống trong một căn nhà nhỏ hẹp không đủ chỗ cho mọi người
-Thấy mình như bị bắt buộc phải lãnh trách nhiệm lo cho người thân mặc dù hoàn cảnh không cho phép.
-Đôi khi chính người chăm sóc lại có khó khăn với rượu chè, hút sách, có rối loạn tâm thần hoặc cũng đã từng là nạn nhân của bạo hành khi còn nhỏ.

Trong nhà dành cho người cao tuổi thì sự đối xử không tốt xẩy ra khi:
-nhân viên làm việc quá sức, làm việc nhiều giờ liên tục lại không được trả lương đúng mức
- bực mình vì sự ngang bướng, khó tính, đòi hỏi quá đáng của người già.
-đôi khi nhân viên làm việc kém chu đáo vì không được huấn luyện cách chăm sóc những người đã già mà lại có sức khỏe yếu.
Tại một số quốc gia, bạc đãi xẩy ra vì phong tục tập quán không tôn trọng người già. Họ bị coi như không cần thiết, là gánh nặng cho gia đình, xã hội và bị bỏ rơi.

Có nhiều hình thức bạc đãi khác nhau.


1-Về thể chất.
Đụng chạm, tiếp cận tới cơ thể nạn nhân một cách không thích hợp như là đánh, đấm, đạp, cắn, tát, xô đẩy người cao tuổi. Với sự lạm dụng này, nạn nhân có thể mang nhiều thương tích trên mình như các vết bầm, vết cắt, sưng trên da; vết da cháy phỏng do đầu thuốc lá, hóa chất; thương tích không biết lý do như gẫy xương, bầm trên mắt, vết cào cấu trên da.
Nhiều nạn nhân bị bỏ rơi trong đói khát trở nên gầy ốm vì thiếu ăn, khô nước.Trong trường hợp này, người lạm dụng thường hay kiếm cách che đậy, không đưa nạn nhân đi nhà thương, không cho thân nhân thăm người già riêng rẽ; ấp úng không giải thích được những dấu vết của thương tích trên người nạn nhân. Nạn nhân thì e ngại, không dám nói ra và còn tìm cách tránh né bạn bè, thân nhân.

2- Lạm dụng tình dục:
Người già bị lợi dụng để làm tình dưới nhiều hình thức mà không có sự đồng ý như hãm hiếp, sờ soạng...
Nạn nhân mang các thương tích nơi cơ quan sinh dục, ngực; quần áo bị sé rách vớí nhiều vết máu; đi lại, đứng ngồi khó khăn. Họ thường trở nên sợ hãi khi phải đối diện với người khác phái.

3- Hành hạ tâm thần:
Dùng những lời nói cay nghiệt để lăng mạ, xỉ nhục, làm mất uy tín, mất tự tin, đe dọa, gây sợ hãi, cô lập nạn nhân.
Trước những hoàn cảnh này, nạn nhân thấy bất lực, lo sợ, buồn rầu, tự thu mình. Đôi khi họ trở nên mất định hướng, rối loạn, không diễn tả được tâm trạng lo âu của mình.

4- Khai thác tài chánh
Khi được người thân tín nhiệm giao cho việc quản trị chi thu thì lại lạm dụng, ăn bớt ăn sén, biển thủ, mạo chữ ký, lấy trộm, dối trá mua một nói mười để thủ lợi. Vì lòng tham, đôi khi không lo thực phẩm đầy đủ, giảm cung ứng các nhu cầu thường nhật nhưng vẫn kê khai chi tiêu lớn.
Có trường hợp người lạm dụng còn làm những chuyện phi pháp như đổi di chúc, lạm dụng giấy ủy quyền để thủ phần lợi cho mình.

5-Bỏ rơi.
Người già yếu bị bỏ mặc bởi người đã được phó thác việc trông nom chăm sóc sức khỏe đời sống.

6- Sao lãng, lơ là.
Từ chối hoặc không hoàn thành trách nhiệm cung cấp thực phẩm, nhà ở, chăm sóc y tế cho người già yếu.

7-Không tự chăm lo.
Nhiều người già cũng buông thả trong các nhu cầu đời sống hàng ngày, không ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, không uống thuốc theo lời dặn của bác sĩ, không giữ vệ sinh cá nhân.
Tại các nhà điều dưỡng người già, ngoài các hình thức bạc đãi kể trên, người cao tuổi được cho dùng thuốc an thần hoặc bị cột buộc bằng dây để trấn áp, khỏi quấy rầy nhân viên.
Khi vào thăm một số cơ sở điều dưỡng người cao tuổi, ta thấy các vị này ngủ nằm ngủ ngồi li bì dưới tác dụng của thuốc ngủ.

Vài dấu hiệu cho hay có sự lạm dụng


Theo lệ thường, người cao tuổi bị bạc đãi ít khi than phiền, tố cáo vì nhiều lý do.
Một số cảm thấy ngượng ngùng, bối rối khi đề cập tới việc bị hành hạ; một số ngại bị trả thù; một số không đủ khả năng để khai hoặc không ý thức được là mình đang bị đối xử tồi tệ.
Một vài dấu hiệu có thể khiến ta nghi là có lạm dụng như:
- Trên mình nạn nhân có những thương tích không giải thích được
- Bệnh tình đột nhiên trầm trọng hơn, gầy yếu không lý do
- Vệ sinh cơ thể tồi tệ
- Nạn nhân sống cô lập, sợ sệt; mất định hướng, rối loạn tâm trí, hoang tưởng, buồn rầu trầm cảm.
-
Chính quyền với vấn đề lạm dụng


Sự đối xử tồi tệ với người cao tuổi đã được chính quyền các quốc gia lưu tâm và nạn nhân đã được luật pháp bảo vệ.
Mới đây, tại tiểu bang California, cơ quan tư pháp đã mở cuộc kiểm tra các nhà điều dưỡng dành cho người già. Kết quả cho thấy 1/3 các cơ sở này đều có những vi phạm trầm trọng trong việc chăm sóc người cao tuổi.
Riêng tại Hoa Kỳ, mỗi tiểu bang đều có biện pháp trừng trị kẻ lạm dụng ngưòi già. Nhân viên y tế nghi ngờ có dấu hiệu lạm dụng đều phải thông báo với nhà chức trách. Chính phủ cũng dành ngân khoản trợ cấp cho các tổ chức bảo vệ người già bị lợi dụng.

Có nhiều đường giây điện thoại khẩn cấp để giúp khám phá cũng như báo cáo khi có lạm dụng. Một số điện thoại miễn phí cho liên bang là số 800- 677. 1116. Vài tiểu bang còn có luật trừng phạt tù và tiền khi biết mà không báo cáo những trường hợp đối xử tồi tệ với người cao tuổi.
Tại Việt Nam ta xưa và nay cũng có những điều khoản luật lệ để bảo vệ người già, tránh sự lạm dụng, nhất là do người thân thuộc gây ra.

Ðể tránh đối xử không tốt với người già.

Ðiều quan hệ trước hết là làm sao để mọi người ý thức được rằng không một ai, dù ở tuổi nào, có thể trở thành nạn nhân của bạo hành, lạm dụng, hạ nhân phẩm và bỏ rơi.
Rồi hướng dẫn giáo dục quần chúng về nguy cơ của bạo hành, phát triển các cơ quan hỗ trợ cho việc chăm sóc người già, giảm căng thẳng cho người chăm sóc; phát hiện các trường hợp lạm dụng để chấn chỉnh quản lý nhà dưỡng lão.
Vai trò của những người cung cấp dịch vụ y tế rất là quan trọng vì họ thường xuyên gặp các trường hợp đối xử tàn tệ này.
Tại các quốc gia, hầu hết người cao tuổi đều sống một mình hoặc với thân nhân, và chỉ có khoảng 10% sống trong các nhà dành cho người già. Cho nên sự đối xử xấu nếu có, thường xảy ra ở nhà. Để tránh tình trạng này, ta cần lưu ý giải quyết những hoàn cảnh tạo ra sự việc.
Nhờ thân nhân tiếp tay trong việc chăm nuôi để tránh cảnh một mình phải gánh chịu mọi công việc từ trông nom đến cung cấp mọi nhu cầu vật chất.
Sớm phát giác những dấu hiệu khó khăn về phần mình như căng thẳng, mệt mỏi trong việc chăm nuôi. Cầu cứu giúp đỡ ngay khi thấy cần.
Khi đi thăm thân nhân trong nhà người già, nên tìm hiểu xem nhân viên có được huấn luyện chu đáo cách thức săn sóc. Hỏi thân nhân coi nhân viên đối xử ra sao; phát hiện những triệu chứng, dấu hiệu bất thường trên cơ thể người già.
Về phần người cao tuổi cũng cần để ý tới mấy điều sau đây:
-Khi sống một mình, cửa ngõ cần luôn luôn cài đóng, nhất là ban đêm;
-Không mở cửa cho người lạ;
-Khi nghi ngờ có người nhòm ngó mình thì báo cho thân nhân hay ngay;
-Tìm hiểu xem trong khu phố có chương trình hàng xóm canh chừng cho nhau để khi cần thì liên lạc nhờ giúp đỡ.
Khi sống với thân nhân mà nghi ngờ bị lợi dụng thì nói cho thầy thuốc, bạn bè hoặc người thân khác hay ngay và yêu cầu họ tới thăm mình thường xuyên hơn. Các bác sĩ đều có bổn phận phải báo cáo với chính quyền về các trường hợp lạm dụng bạo hành xẩy ra ở bất cứ tuổi nào.
Trách nhiệm đối với bản thân, người cao tuổi cũng nên để ý tới việc tự chăm sóc để có sức khỏe tốt, sống liên hệ với cộng đồng để có giúp đỡ khi thấy cần, sửa soạn tiện nghi tối thiểu cho tuổi về già, hiểu rõ quyền lợi y tế xã hội của mình để khỏi bị thiệt thòi.

Kết luận

Sống tới tuổi cao là điều ai cũng mong muốn.
Nhưng sống mà để bị lệ thuộc rồi bị lạm dụng lại là điều đáng tiếc. Cho nên có nhiều vị cao niên đã nghĩ rằng đa thọ, đa nhục là vì vậy.
Có câu nói: “Cha mẹ nuôi con bằng trời bằng bể, Con nuôi cha mẹ con kể từng ngày”. Ðã có nhiều trường hợp một mẹ nuôi sáu con thành đạt mà sáu con không đền đáp nuôi dưỡng được một mẹ già.
Giờ đây đốt đuốc đi tìm chắc cũng ít thấy cảnh quạt nồng ấm lạnh của người Hoàng Hương, hoặc biết chịu sự kham khổ để dành miếng ngon, miếng lành mà nuôi cha mẹ như gã Mao Nhung.
Thực đáng tiếc!

Bác sĩ Nguyễn Ý-Ðức
29 Jan 2018

Hành vi của cha mẹ trên bàn ăn

quyết định sự thành bại của cuộc đời con cái



Cha mẹ chính là tấm gương để con trẻ noi theo. Từ hành vi của cha mẹ dẫu chỉ là trên bàn ăn cũng quyết định sự trưởng thành của con cái.

Xã hội ngày nay, khi đời sống vật chất được nâng cao, tiện nghi gia đình tương đối đầy đủ, có rất nhiều bậc cha mẹ mang theo tâm lý“Đời cha đã khổ, thua bạn kém bè nhiều rồi nên bây giờ dù thế nào cũng phải chu cấp cho con cái một cuộc sống tốt nhất”.Vì thế con cái ngay từ khi mới được sinh ra đã được cưng chiều hết mực, cha mẹ luôn cố gắng đáp ứng mọi nhu cầu một cách tối đa mà không biết điều đó sẽ ảnh hưởng tới tương lai của chúng sau này.

Cổ nhân có câu:“Tảo giáo lợi cộng bội”,nghĩa là đối với vấn đề nuôi dạy con cái thì cần phải chú trọng giáo dục càng sớm càng tốt. Trong lịch sử trị vì thiên hạ, nhà Chu trường tồn được 800 năm là vì sao? Chính bởi mẹ của Chu Thành Vương khi mang thai ông đã bắt đầu thực thi chế độ thai giáo, dạy con ngay từ khi còn trong bụng mẹ. Khi mang thai, bà thực thi chế độ thường xuyên nghe những bản nhạc vui vẻ, kỵ ăn đồ chua cay, ngũ vị, tránh nghe những lời xấu, không nghĩ chuyện không vui, cho nên sau này đã thành tựu nên một Chu Thành Vương tiếng thơm lưu danh thiên cổ. Con trai của Chu Thành Vương là Chu Khang Vương nối nghiệp vua cha mang đến cho triều đại nhà Chu một thời kỳ cực thịnh, thiên hạ thái bình….

Quay về vấn đề giáo dục ngày nay, có nhiều bậc phụ huynh thường có suy nghĩ phó thác sự giáo dục con cái hết cho nhà trường, còn khi về nhà thì lại ít quan tâm đến con. Đây cũng chính là một sai lầm nghiêm trọng nhất trong giáo dục, vẫn biết giáo dục ở nhà trường là quan trọng, nhưng còn một điều quan trọng hơn, đóng vai trò mấu chốt hơn đối với tương lai của con cái, đó chính là nền tảng giáo dục gia đình.


Nền tảng giáo dục gia đình chính là nơi tốt nhất cho việc phát triển nhân cách của trẻ trong tương lai. (Ảnh: japantimes)

Tuần trước, tôi có dịp đi ăn tiệc trong xóm làng, trên bàn ăn của chúng tôi có 3 gia đình khác cũng ngồi ăn,các gia đình đều có con còn nhỏ tầm độ tuổi ngang nhau. Tuy nhiên hành vi đối xử với con của 3 bà mẹ, mỗi người mỗi khác khiến tôi đặc biệt suy ngẫm:

Chị Vân: Cưng chiều con hết mực

Là người nổi tiếng trong xóm cưng chiều con cái, nhưng đây là lần đầu tiên tôi có dịp ăn cơm cùng, còn bình thường vẫn chỉ là nghe mọi người kể lại. Con chị Vân năm nay khoảng chừng 8 tuổi, tướng mạo khôi ngô tuấn tú, nhìn rất đáng yêu.

Mỗi khi có món mới đưa lên, chị Vân liền gắp một miếng cho con ăn, cậu con trai được mẹ chăm sóc chu đáo, nếu như cắn thử một miếng mà thấy không ngon thì cậu bé đổ sang bát của mẹ. Còn nếu như món nào hợp với khẩu vị của cậu bé là chị Vân không kể người bên cạnh ăn uống ra sao, cứ xoay bàn chọn món đó cho con ăn hết. Quả là bà mẹ cưng chiều con nổi tiếng.

Chị Dung: Dùng điện thoại để chế ngự sự quậy phá của con

Con chị Dung năm nay vừa vào lớp 1, trong bữa ăn thì thường xuyên quậy phá, xô ghế, kéo bàn. Đã thế lại còn không ngừng hỏi cha mẹ những thứ trên trời dưới đất. Vì để con trai mình bớt quậy phá, chị Dung đưa điện thoại cho con chơi, cậu bé có được điện thoại liền ngồi im nghịch điện thoại.

Chị Tâm: Chân thành tán dương, khích lệ sự yêu thương của con cái

Có thể nói việc cha mẹ cưng chiều, chăm sóc con cái hết mực là lẽ thường thấy, nhưng con cái chăm sóc cha mẹ tận tụy thì xưa nay cũng ít gặp, đặc biệt là với việc trẻ nhỏ chăm sóc cha mẹ mình.

Gia đình chị Tâm là một trong số đó. Trong quá trình ăn cơm, cô con gái của chị Tâm không ngừng gắp thức ăn cho mẹ và cả mọi người. Không những vậy, trước mỗi lúc gắp thức ăn thường hỏi ý kiến của mẹ, khi ăn xong còn quan tâm món ăn có hợp khẩu vị với mẹ hay không? Khi nước uống gần hết thì chủ động giúp mẹ rót thêm,còn nhẹ nhàng lấy giấy ăn giúp mẹ. Nhìn tất cả hành động cử chỉ của hai mẹ con đều rất tận tình chu đáo, mỗi khi được con chăm sóc, chị Tâm luôn chân thành nói lời cảm ơn con gái mình.

Hành vi của cha mẹ có thể nhìn thấy được thái độ giáo dục con cái thường ngày ra sao. Từ biểu hiện của 3 bà mẹ trên bữa ăn, có thể nhìn ra được thái độ việc nuôi dạy con cái bình thường là như thế nào…

Chị Vân, cưng chiều con cái hết mực, khiến cho hành vi của con cái có thói quen vị tư, ích kỷ.

Chị Dung thiếu đi sự nhẫn lại, dẫn tới bỏ qua mất cơ hội giáo dục con. Điện thoại tuy rằng có thể khiến con cái yên tĩnh trong chốc lát, nhưng lại lấy đi của chúng cơ hội giao tiếp với mọi người.

Còn từ cô con gái của chị Tâm, chúng ta có thể nhìn thấy được sự tận tâm giáo dục con cái lúc bình thường ở nhà ra sao. Nhất định là đã bỏ ra không ít công sức, quan hệ gia đình dung hoà, con cái ngoan hiền, hiểu chuyện và lễ phép.


Việc giáo dục trên bàn ăn là hà khắc chúng ta đang sai lầm trong cách nghĩ của mình. (Ảnh: phunuvagiadinh.vn)

Có những bậc phụ huynh khi được hỏi về việc giáo dục trên bàn ăn lại cho rằng như vậy là hà khắc. Tuy nhiên, suy nghĩ như vậy thật là sai lầm, khiến tôi chợt nhớ đến câu chuyện xin việc của một chàng trai nọ.

Chỉ vì không có phép tắc trên bàn ăn mà không được tuyển dụng dù là người có tài năng

Một công ty tuyển nhân viên, có một nghiên cứu sinh tốt nghiệp từ một trường đại học danh giá, kết quả thi rất xuất sắc, được mời đến dự buổi tiệc phỏng vấn của các quản lý cấp cao.

Khi ăn uống trên bàn cùng mọi người, nghiên cứu sinh này tỏ ra rất tự nhiên ăn to nói lớn mà không để ý tới những người ở các bàn xung quanh. Sau khi ăn xong thì chỗ anh ta ăn toàn là nước tương và thức ăn thừa vương vãi do gắp quá nhiều.

Cảnh tượng này khiến những người ngồi cùng rất khó chịu nhưng im lặng không nói ra. Cuối cùng, bộ phận tuyển dụng thất vọng nói với anh này rằng tuy năng lực của anh rất ưu tú, nhưng không thể tuyển dụng được…

Dù chàng trai này rất tài năng, nhưng chỉ vì thói quen trong ăn uống hàng ngày mà đánh mất đi tương lai của mình, như vậy thật đáng tiếc. Dù các bậc phụ huynh có cung cấp đầy đủ nhu cầu cho con cái như thế nào đi nữa, cho con học hết trường này trường nọ, đáp ứng mọi nhu cầu vật chất ăn ở của con, nhưng lại không dạy chúng phép tắc trên bàn ăn thì vô tình đang hủy đi tương lai tốt đẹp của chúng mà không hay biết.


Dù rất tài năng, nhưng chỉ vì thói quen trong ăn uống hàng ngày mà đánh mất đi tương lai của mình, như vậy thật đáng tiếc. (Ảnh: youtube.com)

Hành vi trên bàn ăn quả thật quyết định không nhỏ tới tính cách của trẻ khi lớn lên

Khi chúng ta ăn cơm cùng đồng nghiệp, bạn bè hay người nhà, trên bàn ăn nói chuyện công việc, chuyện tình cảm, phát triển quan hệ, lớn thì có quốc yến, nhỏ thì có bữa cơm gia đình.

Người phương Đông rất coi trọng việc giáo dục lễ nghi đối với con trẻ. Bàn ăn được coi là nơi xã giao quan trọng, và giáo dục lễ nghi cho trẻ trên bàn ăn là việc rất quan trọng. Cha mẹ đừng cho rằng, vì trẻ còn nhỏ nên việc này là chưa cần thiết, đợi đến lúc trẻ lớn lên có thể đi ra ngoài rồi mới giáo dưỡng thì đã muộn rồi!

Trẻ con như một trang giấy trắng ngây thơ trong sáng, đang trong giai đoạn phát triển nên mới cần được quan tâm, bảo vệ nhất. Sự giáo dục tốt của các bậc phụ huynh “yêu thương đúng cách” từ việc nhỏ nhất là phép tắc trên bàn ăn, mới có thể giúp trẻ hoàn thiện nhân phẩm, phát triển toàn diện và trở thành người có ích cho xã hội.

Thiết nghĩ, từ những hành vi trên bàn ăn có thể để lại bài học cho các bậc cha mẹ, khiến chúng ta cần phải nhìn nhận lại cách giáo dục con của chính bản thân mình.

Nhã Thanh – Yên Ba
Last Visitors


13 Feb 2012 - 8:12


11 Feb 2012 - 12:45


26 Jan 2012 - 21:28


20 Jan 2012 - 11:20


1 Jan 2012 - 2:23

Comments
Other users have left no comments for Tulip.

Friends
There are no friends to display.
Lo-Fi Version Time is now: 26th April 2018 - 07:23 AM